मुख्य सामग्री पर जाएँ
14 / 25

नौ तत्त्व के ११५ भेद एक सौ पन्द्रह

Nau Tattva Ke 115 Bhed One hundred fifteen · 115

नौ तत्त्वों के कुल एक सौ पन्द्रह भेद।

याद रखने के लिए यह पंक्ति सहायक है

जानूं जीव अजीव में, पुण्य पाप की बात। आश्रव संवर निर्जरा, बंध मोक्ष विख्यात॥

१. जीव के १४ भेद

सूक्ष्म एकेन्द्रिय के दो भेद

  1. 1अपर्याप्तAparyaapt
  2. 2पर्याप्तParyaapt

बादर एकेन्द्रिय के दो भेद

  1. 3अपर्याप्तAparyaapt
  2. 4पर्याप्तParyaapt

द्वीन्द्रिय के दो भेद

  1. 5अपर्याप्तAparyaapt
  2. 6पर्याप्तParyaapt

त्रीन्द्रिय के दो भेद

  1. 7अपर्याप्तAparyaapt
  2. 8पर्याप्तParyaapt

चतुरिन्द्रिय के दो भेद

  1. 9अपर्याप्तAparyaapt
  2. 10पर्याप्तParyaapt

असंज्ञी-पँचेन्द्रिय के दो भेद

  1. 11अपर्याप्तAparyaapt
  2. 12पर्याप्तParyaapt

संज्ञी-पँचेन्द्रिय के दो भेद

  1. 13अपर्याप्तAparyaapt
  2. 14पर्याप्तParyaapt

२. अजीव के १४ भेद

धर्मास्तिकाय के तीन भेद

  1. 15स्कन्धSkandh
  2. 16देशDesh
  3. 17प्रदेशPradesh

अधर्मास्तिकाय के तीन भेद

  1. 18स्कन्धSkandh
  2. 19देशDesh
  3. 20प्रदेशPradesh

आकाशास्तिकाय के तीन भेद

  1. 21स्कन्धSkandh
  2. 22देशDesh
  3. 23प्रदेशPradesh

काल का एक भेद

  1. 24कालKaal

पुद्गलास्तिकाय के चार भेद

  1. 25स्कन्धSkandh
  2. 26देशDesh
  3. 27प्रदेशPradesh
  4. 28परमाणुParmaanu

३. पुण्य के ९ भेद

  1. 29अन्न-पुण्यAnn-Punya
  2. 30पान-पुण्यPaan-Punya
  3. 31लयन (स्थान)-पुण्यLayan (Sthaan)-Punya
  4. 32शय्या-पुण्यShayya-Punya
  5. 33वस्त्र-पुण्यVastra-Punya
  6. 34मन-पुण्यMan-Punya
  7. 35वचन-पुण्यVachan-Punya
  8. 36काय-पुण्यKaay-Punya
  9. 37नमस्कार-पुण्यNamaskaar-Punya

४. पाप के १८ भेद

  1. 38प्राणातिपात पापPraanaatipaat Paap
  2. 39मृषावाद पापMrishaavaad Paap
  3. 40अदत्तादान पापAdattaadaan Paap
  4. 41मैथुन पापMaithun Paap
  5. 42परिग्रह पापParigrah Paap
  6. 43क्रोध पापKrodh Paap
  7. 44मान पापMaan Paap
  8. 45माया पापMaayaa Paap
  9. 46लोभ पापLobh Paap
  10. 47राग पापRaag Paap
  11. 48द्वेष पापDwesh Paap
  12. 49कलह पापKalah Paap
  13. 50अभ्याख्यान पापAbhyaakhyaan Paap
  14. 51पैशुन्य पापPaishunya Paap
  15. 52पर-परिवाद पापPar-Privaad Paap
  16. 53रति-अरति पापRati-Arati Paap
  17. 54माया-मृषा पापMaaya-Mrisha Paap
  18. 55मिथ्यादर्शनशल्य पापMithyadarshanshalya Paap

५. आस्रव के २० भेद

  1. 56मिथ्यात्व आस्रवMithyatva Aasrav
  2. 57अव्रत आस्रवAvrat Aasrav
  3. 58प्रमाद आस्रवPramaad Aasrav
  4. 59कषाय आस्रवKashaay Aasrav
  5. 60योग आस्रवYog Aasrav
  6. 61प्राणातिपात आस्रवPraanaatipaat Aasrav
  7. 62मृषावाद आस्रवMrishaavad Aasrav
  8. 63अदत्तादान आस्रवAdattadaan Aasrav
  9. 64मैथुन आस्रवMaithun Aasrav
  10. 65परिग्रह आस्रवParigrah Aasrav
  11. 66श्रोत्रेन्द्रिय-प्रवृत्ति आस्रवShrotrendriya-Pravarti Aasrav
  12. 67चक्षुरिन्द्रिय-प्रवृत्ति आस्रवChakshurindriya-Pravarti Aasrav
  13. 68घ्राणेन्द्रिय-प्रवृत्ति आस्रवGhraanendriya-Pravarti Aasrav
  14. 69रसेन्द्रिय-प्रवृत्ति आस्रवRasendriya-Pravarti Aasrav
  15. 70स्पर्शनेन्द्रिय-प्रवृत्ति आस्रवSparshnendriya-Pravarti Aasrav
  16. 71मन-प्रवृत्ति आस्रवMan-Pravarti Aasrav
  17. 72वचन-प्रवृत्ति आस्रवVachan-Pravarti Aasrav
  18. 73काय-प्रवृत्ति आस्रवKaay-Pravarti Aasrav
  19. 74भण्डोपकरण रखने में अयत्ना करना आस्रवBhandopakan Rakhane Mei Ayatna Karana Aasrav
  20. 75शुचि-कुशाग्र मात्र दोष सेवन आस्रवShuchi-Kushaagra Maatra Dosh Sewan Aasrav

६. संवर के २० भेद

  1. 76सम्यक्त्व संवरSamyaktva Sanvar
  2. 77व्रत संवरVrat Sanvar
  3. 78अप्रमाद संवरApramaad Sanvar
  4. 79अकषाय संवरAkashaay Sanvar
  5. 80अयोग संवरAyog Sanvar
  6. 81प्राणातिपात विरमण संवरPraanaatipaat Viraman Sanvar
  7. 82मृषावाद विरमण संवरMrishaavad Viraman Sanvar
  8. 83अदत्तादान विरमण संवरAdattaadaan Viraman Sanvar
  9. 84अब्रह्मचर्य-विरमण संवरAbrahmacharya-Viraman Sanvar
  10. 85परिग्रह-विरमण संवरParigrah-Viraman Sanvar
  11. 86श्रोत्रेन्द्रिय-निग्रह संवरShrotrendriya-Nigrah Sanvar
  12. 87चक्षुरिन्द्रिय-निग्रह संवरChakshurindriya-Nigrah Sanvar
  13. 88घ्राणेन्द्रिय-निग्रह संवरGhraanendriya-Nigrah Sanvar
  14. 89रसनेन्द्रिय-निग्रह संवरRasanendriya-Nigrah Sanvar
  15. 90स्पर्शनेन्द्रिय-निग्रह संवरSparshnendriya-Nigrah Sanvar
  16. 91मनो-निग्रह संवरMano-Nigrah Sanvar
  17. 92वचन-निग्रह संवरVachan-Nigrah Sanvar
  18. 93काय-निग्रह संवरKaay-Nigrah Sanvar
  19. 94भण्डोपकरण रखने में अयत्ना न करना संवरBhandopakaran Rakhane Mei Ayatna Na Karana Sanvar
  20. 95शुचि-कुशाग्र मात्र दोष सेवन न करना संवरShuchi-kushaagra Maatra Dosh Sewan Na Karana Sanvar

७. निर्जरा के १२ भेद

  1. 96अनशनAnashan
  2. 97ऊनोदरीUnodari
  3. 98भिक्षाचारीBhikshaachaari
  4. 99रसपरित्यागRasParityaag
  5. 100काय-क्लेशKaay-Klesh
  6. 101प्रतिसंलीनताPratisanleenata
  7. 102प्रायश्चितPraayashchit
  8. 103विनयVinay
  9. 104वैय्यावृत्यVaiyyaavratya
  10. 105स्वाध्यायSwaadhyaay
  11. 106ध्यानDhyaan
  12. 107कायोत्सर्गKayotsarg

८. बन्ध के ४ भेद

  1. 108प्रकृति-बन्धPrakrati-Bandh
  2. 109स्थिति-बन्धSthiti-Bandh
  3. 110अनुभाग-बन्धAnubhaag-Bandh
  4. 111प्रदेश-बन्धPradesh-Bandh

९. मोक्ष के ४ भेद

  1. 112ज्ञानGyaan
  2. 113दर्शनDarshan
  3. 114चारित्रChaaritra
  4. 115तपTap

संबंधित बोल