हिव हेम प्रभाते
Hiv Hem Prabhate
912
हिव हेम प्रभाते — Lyrics
हिव हेम प्रभाते
स्वाम सुहामणा।। हिव हेम प्रभाते! वन्दूं ऋषिरायो रे, निज पुर चालिया मन भिक्षू मांयो रे।।१।।
मुनि पिण बिहार कीनो, कुशलपुर कानी रे। भिक्षू ऋषि भला, बहु जाण सुज्ञानी रे।।२।।
हिव आगल जातां, अपशकुन जणाणा रे। तब पाछा फिर्या, स्वामी महा-स्याणा रे।।३।।
शीघ्र चाल स्वाम नीं, हेम पूठ सुहाया रे। हेलो पाड़ियो, हेमड़ा म्हेई आया रे।।४।।
भिक्षू ने देखी, हेम अति हर्षाया रे। तन मन ऊलस्यो, रूं रूं विकसाया रे।।५।।
तब उभा रहि नें, दोनूं कर जोड़ी रे। वांद्या स्वाम नैं, निज मान मरोड़ी रे।।६।।
तब भिक्खू बोल्या, वच सरस सुहाया रे। आज तो इणपरे, थां ऊपर आया रे।।७।।
हेम सुणनें हरष्या, मुनि वच दिल धारा रे। कर जोड़ी कहै, आप भलाई पधार्या रे।।८।।
तब भिक्षू पूछै, स्यूं तुझ परिणामो रे। संजम लेण रो, कहै बात तमामो रे।।९।।
(लय : पुण्य पाप पूरव कृत)
हूं चारित्र लेसूं, इण पर ललचावत रे। तीन बरस थया, हिवे करो पकावत रे।।१०।।
पाली चौमासो, छोड्यो म्हे आगे रे। तुझ काजे कियो, सिरियारी सागे रे।।११।।
हिव समाचार मुझ, पक्का तूं कहिदे रे। बात साची कहै, मत राखो पड़दे रे।।१२।।
कर जोड़ी हेम कहै, आणी हर्ष अभ्यंतर रे। चरण लेवा तणा, मुझ भाव खरा-खर रे।।१३।।
तब भिक्खू बोल्या, मुझ जीवत लेसी रे। के चलियां पछै, वर चरण वरेसी रे।।१४।।
इम सुणी हेम ने, करड़ी अति लागी रे। स्वाम भीखू तणा, एतो महा अनुरागी रे।।१५।।
स्वामी नाथ इसी बात, मुझ कांय सुणावो रे। शङ्का हुवै आपरे, तो त्याग करावो रे।।१६।।
नव बरसां पाछै, ब्रह्मव्रत अदरावो रे। कुशील सेवा तणा, पचखाण करावो रे।।१७।।
इम सुणनैं भिक्खू, झट सूंस कराया रे। कहे तुझ त्याग छै, बच सरस सुहाया रे।।१८।।
पचखाण करावी, बोल्या वर बाणो रे। भिक्खू ऋषि भला, अवसर नां जाणो रे।।१६।।
नव बरस तें राख्या, परणीजण निमतो रे। हेम कहै सही, तुम बच ए सतो रे।।२०।।
तब भिक्खू स्वामी, तसु न्याय बतावै रे। लेखो तेहनो, भिन्न-भिन्न दरसावै रे।।२१।।
इक वर्ष आसरे, परणीजत लामै रे। आठ बरस रहया, सुण लेखो आगै रे।।२२।।
इक वर्ष आसरे, पीहर रहै नारी रे। तब पाछै रह्या, वर्ष सात विचारी रे।।२३।।
तिण में दिन रा त्याग तुझ, दिल मांहीं परखो रे। तब पाछै रह्या, साढ़ा तीन वर्षों रे।।२४।।
साढ़ा तीन वर्ष में, त्याग पंच तिथि तासो रे। तब पाछै रह्या, दोय वर्ष चिउं मासो रे।।२५।।
एक पोहर मठेरो, चिउं पोहर निश मांह्यो रे। पाप कुशील रो, षट मास इण न्यायो रे।।२६।।
षट मास आसरे, रह्यो बाकी कुशीलो रे। तिण रे वासते, किम कीजे ढीलो रे।।२७।।
नव वर्ष रो चारित्र, तूं कांय गमावै रे। किञ्चित सुख कारणे, इम मुनि समझावै रे।।२८।।
बलि भिक्खू बोल्या, परण्यां पछै धारी रे। इक वे बालक हुवां, मरज्यावै नारी रे।।२६।।
जद सर्व आपदा, अति विपत्ति अथागी रे। पोतारे गले पड़ै, हुवै दु:ख नो भागी रे।।३०।।
पछे चारित्र आवणो, अति कठिन विशेषो रे। इम समझाय नें, बलि दे उपदेशो रे।।३१।।
जाव जीव आदर ले, शुद्ध शील सुचंगो रे। बिहुं कर जोड़ ने, आणी उचरंगो रे।।३२।।
तब स्वामी खेतसी, कहै बात अमामी रे। तूं हाथ जोड़ले, बार-बार कहै स्वामी रे।।३३।।
सतजुगी नी बात सुण, हेम जोड्या हाथो रे। तब पूछे बलि, भिक्खू स्वामीनाथो रे।।३४।।
शील अदराय देऊं? पूछयो बारू वारो रे। भिक्खू गुरु भला, तसु ऊण्डो बिचारो रे।।३५।।
तब हेम बोलिया, शील अदराय देवो रे। त्याग कराविया, स्वामी स्वयमेवो रे।।३६।।
पंच पदां री साख कर, पचखाण कराया रे। व्रत जाव-जीवरो, मन हर्ष धराया रे।।३७।।
तब हेम बोलिया, अब बेग पधारो रे। सिरियारी मझे, मुझ आतम तारो रे।।३८।।
तब भिक्खू बोल्या, मुझ बाणी वारू रे। हीरांजी भणी, म्हेलां छां अबारू रे।।३९।।
साधु रो पड़िकमणो सीखे चित ल्यायो रे। इम कहि आविया, नीमली रै मांहयो रे।।४०।।
ए बीजी ढाल में, संजम सुखकारी रे। आदरवा भणी, हेम हो गया त्यारी रे।।४१।।
Roman Transliteration
hiv hem prabhate
svam suhamna.. hiv hem prabhate! vandun rishirayo re, nij pur chaliya man bhikshu manyo re..1..
Muni pin bihar kino, kushalpur kani re. bhikshu rishi bhala, bahu jan sujnani re..2..
hiv agal jatan, apashkun janana re. tab pachha phirya, Swami maha-syana re..3..
shighra chal svam nin, hem puth suhaya re. helo padiyo, hemda mhei aya re..4..
bhikshu ne dekhi, hem ati harshaya re. tan man ulasyo, run run viksaya re..5..
tab ubha rahi nen, donun kar jodi re. vandya svam nain, nij man marodi re..6..
tab bhikkhu bolya, vach saras suhaya re. aj to inapre, than upar aya re..7..
hem sunnen harashya, Muni vach dil dhara re. kar jodi kahai, ap bhalai padharya re..8..
tab bhikshu puchhai, syun tujh parinamo re. sanjam len ro, kahai bat tamamo re..9..
(lay : punya pap purav krit)
hun charitra lesun, in par lalchavat re. tin baras thaya, hive karo pakavat re..10..
pali chaumaso, chhodyo mhe age re. tujh kaje kiyo, siriyari sage re..11..
hiv samachar mujh, pakka tun kahide re. bat sachi kahai, mat rakho padde re..12..
kar jodi hem kahai, ani harsha abhyantar re. charan leva tana, mujh bhav khara-khar re..13..
tab bhikkhu bolya, mujh jivat lesi re. ke chaliyan pachhai, var charan varesi re..14..
im suni hem ne, kardi ati lagi re. svam bhikhu tana, eto maha anuragi re..15..
Swami nath isi bat, mujh kany sunavo re. shanka huvai apare, to tyag karavo re..16..
nav barsan pachhai, brahmavrat adaravo re. kushil seva tana, pachkhan karavo re..17..
im sunnain bhikkhu, jhat suns karaya re. kahe tujh tyag chhai, bach saras suhaya re..18..
pachkhan karavi, bolya var bano re. bhikkhu rishi bhala, avasar nan jano re..16..
nav baras ten rakhya, parnijan nimto re. hem kahai sahi, tum bach e sato re..20..
tab bhikkhu Swami, tasu nyay batavai re. lekho tehno, bhinna-bhinna darsavai re..21..
ik varsha asare, parnijat lamai re. ath baras rahya, sun lekho agai re..22..
ik varsha asare, pihar rahai nari re. tab pachhai rahya, varsha sat vichari re..23..
tin men din ra tyag tujh, dil manhin parkho re. tab pachhai rahya, sadha tin varshon re..24..
sadha tin varsha men, tyag panch tithi taso re. tab pachhai rahya, doy varsha chiun maso re..25..
ek pohar mathero, chiun pohar nish manhyo re. pap kushil ro, shat mas in nyayo re..26..
shat mas asare, rahyo baki kushilo re. tin re vaste, kim kije dhilo re..27..
nav varsha ro charitra, tun kany gamavai re. kinchit sukh karne, im Muni samjhavai re..28..
bali bhikkhu bolya, paranyan pachhai dhari re. ik ve balak huvan, marajyavai nari re..26..
jad sarva apada, ati vipatti athagi re. potare gale padai, huvai du:kh no bhagi re..30..
pachhe charitra avano, ati kathin vishesho re. im samjhay nen, bali de upadesho re..31..
jav jiv adar le, shuddha shil suchngo re. bihun kar jod ne, ani ucharngo re..32..
tab Swami khetsi, kahai bat amami re. tun hath jodle, bar-bar kahai Swami re..33..
satjugi ni bat sun, hem jodya hatho re. tab puchhe bali, bhikkhu svaminatho re..34..
shil adaray deun? puchhyo baru varo re. bhikkhu Guru bhala, tasu undo bicharo re..35..
tab hem boliya, shil adaray devo re. tyag karaviya, Swami svaymevo re..36..
panch padan ri sakh kar, pachkhan karaya re. vrat jav-jivro, man harsha dharaya re..37..
tab hem boliya, ab beg padharo re. siriyari majhe, mujh atam taro re..38..
tab bhikkhu bolya, mujh bani varu re. hiranji bhani, mhelan chhan abaru re..39..
sadhu ro padikamno sikhe chit lyayo re. im kahi aviya, nimli rai manhyo re..40..
e biji dhal men, sanjam sukhkari re. adarva bhani, hem ho gaya tyari re..41..